حسن حسن زاده آملى
45
خود آموز نصاب (كليات نصاب الصبيان) (فارسى)
فعولن فعولن فعولن فعول بود ضبط اين قطعه واجب نه سائغ تبيع و جذع سن گاو است آنگه * ثنى و رباعى سديس است و صالغ « 1 » القطعة السابعة و العشرون فى بحر المتقارب المثمن السالم فى اسنان الابل ايا لاله رخسار موزون شمائل كه پيوسته چشمت زمردم برد دل فعولن فعولن فعولن فعولن * تقارب از اين بحر گرديده حاصل مخاض و لبون است حق و جذع پس * ثنى و رباعى سديس است و بازل « 2 » القطعة الملحقة فى بحر المتقارب المثمن السالم فى اسامى اسنان الخيل و البغال و الحمير زهى روى رخشنده ات ماه تابان بشا گرديت خو برويان شتابان فعولن فعولن فعولن فعولن * بخوان در تقارب تو اين بيت آسان
--> ( 1 ) در اين قطعه نامهاى سالهاى گاو را بيان مينمايد به اين ترتيب تبيع يعنى گاو يك ساله پا درد و جذع دو ساله پا در سه ثنى سه ساله پا در چهار رباعى چهار ساله پادر پنج سديس پنجساله پادر شش صالغ شش ساله پادر هفت و سالغ با سين نيز صحيح است و به همين معنى آمده ( 2 ) اينقطعه در بيان نامهاى سالهاى شتر است مخاض شتر يك ساله پادر دو لبون يعنى شتر شير ده و ليكن در شعر ابن لبون مراد است براى درست شدن شعر حذف شده يعنى شتر دو ساله پا در سه حق شتر سه ساله پادر چهار جذع شتر چهار ساله پا در پنج ثنى پنج ساله پا در شش رباعى شش ساله پادر هف ت سديس هفت ساله پادر هشت ، بازل ، هشت ساله پادر نه .